Tất Cả Những Gì Bạn Cần Biết Về Stablecoin

Khi được hỏi stablecoin là gì, cả những người mới tham gia và những người đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực tiền điện tử đều đưa ra câu trả lời đơn giản - dễ thôi, stablecoin là một token có giá ổn định, vậy đó. Tuy nhiên, có một câu chuyện rất thú vị đằng sau sự ra đời của stablecoin.

Tiền điện tử và Stablecoin

Tiền điện tử được tạo ra nhằm mục đích tạo ra một loại tiền tệ "phi tập trung" và "lưu thông tự do". Kết quả thế nào? Mặc dù đã có sự đồng thuận toàn cầu, tiền điện tử vẫn phải chịu biến động mạnh do thiếu giá trị nội tại, sự bảo chứng, can thiệp quy định và điều chỉnh lưu thông. Hầu hết người nắm giữ tiền điện tử đều xem nó như một kho lưu trữ giá trị hơn là phương tiện thanh toán. Ngoài ra, thị trường tiền điện tử còn nhiều không gian cho đầu cơ. Giá token ổn định là điều mà hầu hết các loại tiền điện tử không đạt được, bao gồm cả Bitcoin - loại tiền điện tử đầu tiên, Ethereum được hỗ trợ bởi hợp đồng thông minh, và Ripple - phương thức thanh toán mới. Điều này tạo ra một nghịch lý lớn: Mặc dù mục đích của chúng là trở thành tiền tệ toàn cầu, tiền điện tử có thể không bao giờ đạt được lưu thông rộng rãi vì khi nó được công nhận và sử dụng nhiều hơn, giá token sẽ không tránh khỏi việc tăng và biến động, hoặc trong trường hợp ngược lại, tiến gần đến không. Nói tóm lại, tiền điện tử không bao giờ có thể duy trì giá ổn định. Thay vào đó, stablecoin được neo vào tiền pháp định là cần thiết để đạt được sự ổn định về giá. Điều này có vẻ hơi phi lý, phải không?

Đó là tình thế khó xử hiện tại mà cộng đồng tiền điện tử đang phải đối mặt. Tuy nhiên, nghịch lý này cũng phản ánh triển vọng to lớn của stablecoin, đó là lý do tại sao nó được tạo ra.

Điều đó nói lên rằng, có bao nhiêu stablecoin? Cơ chế ổn định của chúng là gì? Chúng có an toàn không?

Có bao nhiêu Stablecoin?

Thị trường tiền điện tử có rất nhiều stablecoin, như USDT, DAI, và các token ít được biết đến hơn như PAX, TUSD, HUSD, GUSD, v.v. Tóm lại, stablecoin được chia thành ba loại: stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định, stablecoin được đảm bảo bằng tiền điện tử, và stablecoin thuật toán không được đảm bảo.

1) Stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định (ví dụ: USDT)

Stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định là những stablecoin được neo vào tiền pháp định theo tỷ lệ 1:1, với tiền pháp định thực tế để hỗ trợ và ổn định giá. Những stablecoin này có an toàn không?

Trong trường hợp của USDT, nếu Tether dự định phát hành 1 USDT, lý tưởng nhất là họ phải gửi vào ngân hàng 1 USD. Khi nhà đầu tư mua USDT, Tether có thể gửi khoản thanh toán của họ và phát hành thêm USDT, và cứ tiếp tục như vậy. Trong một vòng tuần hoàn tốt đẹp như vậy, vốn hóa thị trường của USDT tăng lên cùng với số lượng người dùng. Trong khi đó, Tether thu một số phí nhất định cho các giao dịch USDT, và khoản thanh toán cho USDT được gửi vào ngân hàng cũng tạo ra lãi suất. Mô hình stablecoin này an toàn miễn là Tether mang lại sự tiện lợi cho người dùng và thị trường trong khi hoạt động theo quy tắc.

Tuy nhiên, với tư cách là một công ty tư nhân, Tether thiếu sự giám sát của bên thứ ba và cơ chế minh bạch hợp lý. Đối với người dùng, không có cách nào chắc chắn để xác nhận liệu khoản thanh toán của họ có thực sự được gửi vào để đối phó với việc hoàn trả theo yêu cầu hay không. Tính minh bạch của Tether đã bị đặt câu hỏi nhiều lần. Vào tháng 2, có cáo buộc rằng Tether đã sử dụng 900 triệu USD giá trị USDT để bù đắp cho khoản lỗ của công ty liên kết Bitfinex.

Trước những rủi ro như vậy, thị trường đã tìm kiếm những stablecoin an toàn hơn, phi tập trung hơn và minh bạch hơn, điều này đã tạo ra loại stablecoin thứ hai - stablecoin được đảm bảo bằng tiền điện tử.

2) Stablecoin được đảm bảo bằng tiền điện tử (ví dụ: DAI)

Để tránh việc sử dụng sai mục đích quỹ, những stablecoin này đảm bảo token thông qua hợp đồng thông minh. Ví dụ, để phát hành stablecoin, DAI đảm bảo tài sản tiền điện tử thông qua hợp đồng thông minh chạy trên Ethereum và cho phép người dùng tạo vị thế nợ có đảm bảo (CDP). Kể từ khi ra mắt vào năm 2017, DAI đã được neo vào đồng đô la Mỹ theo tỷ lệ 1:1. DAI đã đạt được điều này như thế nào?

Đối với nhà đầu tư trung bình dự định dựa vào DAI như một stablecoin, họ có thể đơn giản mua nó trên các sàn giao dịch. Tuy nhiên, nhờ CDP, có nhiều cách sử dụng DAI nâng cao hơn.

Ví dụ, bạn sẽ làm gì nếu bạn muốn có thêm tài sản thanh khoản mà không bán ETH của mình? Câu trả lời là gửi ETH bằng cách sử dụng hợp đồng thông minh của DAI. Xét đến tính biến động cao của tài sản tiền điện tử, DAI đã thiết lập một tham số rủi ro: tỷ lệ tài sản trên khoản vay phải cao hơn 1,5:1. Nói cách khác, nếu người dùng dự định tạo ra 1.000 DAI, thì họ phải gửi ít nhất 1.500 USD giá trị ETH. Khi các token DAI được tạo ra, người dùng sẽ có thể sử dụng chúng cho các khoản đầu tư, và nếu họ muốn đổi DAI thành ETH, 1.000 DAI phải được hoàn trả cùng với một số lãi suất nhất định.

Quá trình trên tương tự như thế chấp bất động sản. Sự khác biệt là các khoản hoàn trả DAI bị đốt để giữ cân bằng cung-cầu của DAI. Câu hỏi quan trọng ở đây là làm thế nào DAI giữ giá token ổn định. Đây là cách: 1) DAI được đảm bảo đầy đủ. Khi giá ETH giảm, nếu người vay không kịp thời gửi thêm tiền hoặc hoàn trả DAI, hợp đồng thông minh sẽ tự động bán ETH khi giá trị của nó giảm xuống dưới tỷ lệ thanh lý 150%. 2) DAI quản lý cung và cầu thông qua lãi suất. Khi nhu cầu tăng, giá DAI cũng sẽ tăng, điều này có nghĩa là DAI có thể giảm lãi suất để khuyến khích nhiều người dùng hơn tạo ra DAI bằng cách gửi tài sản đảm bảo. Mặt khác, khi đối mặt với nhu cầu giảm, DAI có thể ngăn cản người dùng tạo ra DAI bằng cách tăng lãi suất. Ngoài ra, đối với các stablecoin như DAI có giá trị được neo vào đồng đô la theo tỷ lệ 1:1, các nhà kinh doanh chênh lệch giá sẽ làm phẳng đường cong giá trong thời điểm biến động. Do đó, phương pháp DAI là một cơ chế an toàn giúp giữ giá ổn định, phi tập trung hóa và tránh việc sử dụng sai mục đích quỹ bởi các tổ chức tập trung. Nếu stablecoin được đảm bảo bằng tiền điện tử DAI có tất cả những ưu điểm này, tại sao nó lại có vốn hóa thị trường thấp hơn nhiều so với stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định tập trung USDT?

Câu trả lời là mặc dù có tất cả những ưu điểm này, chi phí phát hành DAI và kinh doanh chênh lệch giá quá cao do tỷ lệ ký gửi 150%.

3) Stablecoin thuật toán không được đảm bảo

Những stablecoin này có thị phần và độ phổ biến thấp hơn nhiều. Stablecoin thuật toán không được đảm bảo duy nhất đáng đề cập là AMPL, stablecoin thuật toán thế hệ đầu tiên. Tại thời điểm viết bài, vốn hóa thị trường của AMPL là 112 triệu USD, xếp hạng 269 trong số tất cả các token. AMPL hoạt động như thế nào? Câu trả lời rất đơn giản - AMPL điều chỉnh số lượng nắm giữ thông qua Rebase. Nói cách khác, khi giá AMPL vượt quá 1 USD, nó tăng số lượng nắm giữ; và khi giá thấp hơn 1 USD, nó giảm số lượng nắm giữ. Bằng cách này, AMPL có thể điều chỉnh cung cầu và giữ giá ổn định.

Tuy nhiên, khi chúng ta xem xét những thay đổi giá dài hạn của AMPL:

Rõ ràng là nó quá biến động để được phân loại là một stablecoin đáp ứng sự ổn định như mong đợi. Ngoài AMPL, các stablecoin thuật toán khác bao gồm ESD, BASIS, FRAX, v.v. Để giải quyết vấn đề tỷ lệ trao đổi 1:1 với đồng đô la Mỹ, những stablecoin này đã phát triển nhiều công cụ hơn, bao gồm phát hành thêm, giảm phát, trái phiếu và cổ tức. Tuy nhiên, không có stablecoin nào trong số đó thành công. Tại sao vậy?

Bởi vì mặc dù việc duy trì giá token thông qua điều chỉnh nguồn cung có vẻ hợp lý, nhưng trong thực tế, stablecoin thuật toán được xây dựng trên "sự đồng thuận" giống như các loại tiền điện tử khác. Khi có nhiều sự đồng thuận hơn (nhiều người dùng hơn), giá token sẽ tăng lên. Việc đối phó với sự tăng giá token là dễ dàng: phát hành thêm token để giảm giá. Tuy nhiên, việc tăng giá token sau khi giảm là khó khăn.

Sự sụt giảm làm suy yếu niềm tin thị trường đối với việc nắm giữ token. Không có sự hỗ trợ của tài sản vật chất hoặc giá trị, giá token có thể giảm xuống không ngay cả khi nguồn cung giảm. Do đó, khi đối mặt với tâm lý thị trường và cảm xúc con người, những stablecoin thuật toán tưởng chừng hợp lý lại gặp khó khăn trong việc kiểm soát giá token, chứ đừng nói đến việc giữ cho nó ổn định.

Kết luận

Mặc dù nhiều stablecoin đã được ra mắt do lo ngại về stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định, tất cả chúng đều có khiếm khuyết ở một mức độ nào đó. So sánh thì stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định vẫn là loại đáng tin cậy nhất, thuận tiện nhất và phổ biến nhất hiện nay. Đây có thể là lý do tại sao USDT, một stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định, ngày càng phát triển mạnh mẽ - Khi tất cả các stablecoin đều ít nhiều có khiếm khuyết, người dùng có xu hướng chọn loại nổi bật nhất vì nó đáng tin cậy hơn.